|
|
 VOB - Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsaları
|
|
|
|
|
ÖNEMLİ: Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsaları (VOB) İşlemleri hakkında Duyuru!
1) Vadeli İşlem Piyasaları?
Vadeli işlem piyasaları anlaşmanın bugünden yapıldığı ve yükümlülüklerin gelecek bir vadede yerine getirilmesini öngören piyasalardır. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere, vadeli piyasalar, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin işlem gördüğü piyasa veya borsaları ve buna benzer sözleşmelerin işlem gördüğü diğer organize olmamış piyasaları kapsamaktadır. Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri merkezi bir borsada işlem görmekte ve bir takas kurumunca garanti edilmektedir.
|
|
|
|
2) Türleri Nelerdir?
- Alivre İşlem sözleşmeleri (Forward)
İki taraf arasında herhangi bir varlığın gelecekteki bir tarihte bugün belirlenen bir fiyattan el değiştirmesi amacıyla yapılan işlem. Herhangi bir standart ve sınırlama yoktur, koşulları tamamen taraflar arasındaki anlaşmaya bağlıdır.
- Vadeli İşlemler sözleşmeleri(Futures)
Organize bir borsada, belli varlıklar üzerine önceden detayları belirlenmiş standart sözleşmelerin alınıp satılmasıdır. Bu sözleşmelerde, vade, sözleşme büyüklüğü, işlem adımları vs. standarttır.
- Opsiyon sözleşmeleri (Options)
Belli bir varlığın, belli bir vadede, önceden kararlaştırılan bir fiyattan alma (call) ya da satma (put) hakkının alınıp satılmasıdır. Organize piyasalarda olduğu gibi tezgahüstü piyasalarda da işlem görebilir.
- Takas sözleşmeleri (Swaps)
Çok genel anlatımla, bir varlık ya da yükümlülüğün benzer bir varlık ya da yükümlülükle, vadeyi uzatıp kısaltmak, kupon ödemelerini artırmak, riskleri kontrol etmek, maliyetleri düşürmek vb. amaçlarla iki taraf arasında takas edilmesidir. Tezgahüstü piyasalarda, doğrudan iki taraf arasında yapılır ve koşulları anlaşmaya özel belirlenir.
|
|
|
3) Türkiye’de Vadeli İşlemler
Ülkemizde finansal piyasaların gelişmesi, ve uluslararası sermaye piyasalarına entegrasyon ile birlikte, yabancı işletmelerin kullandığı risk yönetim araçlarının ülkemizdeki kurumlara da sunulması ihtiyacı doğmuştur. Bu doğrultuda 19/10/2001 tarih, 24558 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 2001/3025 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ülkemizdeki ilk özel borsa kuruluşu olarak Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. kurulmuştur.. Borsa, 4.7.2002 tarihinde Ticaret Siciline tescil edilmiş olup, bu tescil 09/07/2002 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmıştır. Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. bünyesindeki işlemler 04/02/2005 tarihinde başlamıştır.
|
|
|
|
4) Piyasalar
|
|
|
|
5) Sözleşmeler
|
|
|
|
6) Riskler
Vadeli işlemler piyasasında yatırımcının yatırdığı teminat ile sözleşmenin büyüklüğü aynı değildir. Genelde teminat miktarları sözleşmenin %3 ile %10’u arasında değişen rakamlardır. Bu nedenle dayanak varlık fiyatındaki dalgalanmalar yatırımcıya çok daha fazla yansıyacaktır. Bu etkiye kaldıraç etkisi denmektedir. Örneğin 1000 TL büyüklüğündeki bir sözleşme için 100 TL teminat yatıran bir yatırımcı Dayanak varlık fiyatı %1 değiştiğinde %10 oranında kar ya da zarar edecektir.
Yaratılan bu kaldıraç etkisi nedeniyle yatırımcının işlem yapmadan önce riskleri anlaması önemlidir. Aracı kurumlar hesap açılışı sırasında bu riskleri anlatan “Türev Araçlar Risk Bildirim Formu”nu müşterilerinin okumasını sağlamak ve riskler hakkında bilgi vermek zorundadır.
Türev Araçlar Risk Bildirim Formu’na ulaşmak için tıklayınız.
|
|
|
|
7) Fiyatlar
Vadeli işlemler ve opsiyon borsalarında işlem gören sözleşmelerin fiyatları veri dağıtım şirketleri dışında VOB tarafından da kurumun web sitesinde gecikmeli olarak yayınlanmaktadır.
15 dk. gecikmeli fiyatlar için tıklayınız.
VOB günlük bülteni için tıklayınız.
|
|
|
|
8) Yatırımcı Rehberi
Detaylı bilgi için tıklayınız.
|
|
|
|
9) Bilgi Kaynakları
 www.vob.org.tr
www.spk.gov.tr
www.imkb.gov.tr
|
|
|
